7 сентября 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Сапалы сұрыптарды қайдан аламыз?

Егін жинау науқанына да кірістік. Бұрындары айтатынымыздай, «астық үшін шайқас» басталды. Бірақ бүгінгі жағдайымызда біз қаншалықты ұтамыз?

Алдымен, бидайдың сапасынан бастайық. 80-ші жылдары біз жыл сайын 3 млн тоннаға жуық құрамындағы клейковинасы 25%-дан жоғары 1-2 санаттағы бидай өнімін алатынбыз. Қазір тіпті ең жоғарғы өнімге қол жеткізген жылдардың өзінде 10 (!) есе аз мөлшерде астық жинап жүрміз. Ал биыл жоғары сапалы бидайдың үлесі одан да аз болады деп күтілуде. Себебі неде?

Біздің астық аймақтарындағы топырақтың құнарлылығы күрт төмендеуде. Сондай ақ, тыңайтқышты өте аз мөлшерде қолданамыз. Жыл сайын әр түрлі бидай ауруларының салдарынан астықтың біраз бөлігін және сапасын жоғалтудамыз. Фунгицидтерді дер кезінде қолдану қажет етіледі, бірақ оған әрбір фермердің қаражаты жетпейді.

Бұдан басқа жыл сайын ушығып бара жатқан тағы бір жүйелі мәселе бар. Бұл – құрғақшылық пен ауруларға төзімді отандық сұрыптардың жетіспеушілігі. Және ол біздің аграрлық ғылымымыздың қазіргі жағдайымен тікелей байланысты. Яғни, ғылымның толық қаржыландырылмауы, ғылыми кадрлардың кетуі, жүргізілген реформаларда орын алған қателіктердің нәтижесі т. б...

Біз өз астық өндірісімізді Канадамен салыстырғанды жақсы көреміз. Бірақ бізге қарағанда, оларда «селекциялық конвейер» тынымсыз жұмыс жасайды. Аталған елде әр 5 жыл сайын сұрыптарды ауыстыру жүргізіліп отырады, соның нәтижесінде канадалық фермерлер үнемі сапасы жаңартылған, бәсекеге қабілетті сұрыптарды алады.

Және біздегідей ескірген классикалық әдіспен емес, молекулалық-генетикалық «маркерлер» қолданылады. Сондықтан, олардың сұрыптары әр түрлі табиғи құбылыстарға және ауруларға төзімді иммунитетке ие.

Жақында біздің астық облыстарымыздың бірінің басшысымен кездестім. Қазір бізде қолданысқа ресейлік сұрыптар өте жақсы енгізілуде. Бұл жағынан біздің көршілеріміз – Сібір аграрлық ҒЗИ белсенді жұмыс атқаруда. Шаруашылықтарымыздың көпшілігінде егістіктің жартысынан астамына шетелдік сұрыптар егіледі.

Облыс басшысына сұрыпты жаңарту жұмысы қалай жүргізілетінін және дәл осындай біз себетін шетелдік тұқымның болашағы сұрыпты шығарушының, яғни басқа елдің қолында(!) екенін түсіндірдім. Ал олардың саясаты әрдайым өзгеруі мүмкін ғой... Сондықтан бізде сұрыптарды трансферттеу оларды бейімдеумен қатар жүруі тиіс және оларды өзімізде көбейту тәлімбағы болу керек.

Біз үшін елдің азық-түлік қауіпсіздігі дегеніміз тек отандық ауыл шаруашылығы өндірісі ғана емес, сонымен қатар, басқа елге тәуелсіз сұрыптар мен тұқымдарға қол жеткізу (!). Бізге осы мәселелерді дер кезінде шешу керек...

Ақылбек Күрішбаев, С.Сейфуллин атындағы агротехникалық университетінің ректоры


Дереккөз: Facebook
Автор: Ақылбек Күрішбаев -
Просмотров материала: 2 485

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 216 727 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 216 399 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 215 900 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 215 946 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 216 315 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 13 529 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 12 565 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 12 888 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 17 550 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 17 607 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 25 799 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 802 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 905 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 568 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 439 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 9 390 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 682 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 422 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 827 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 623 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 447 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 292 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 6 145 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 492 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 377 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 866 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 9 213 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 6 195 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 441 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 826 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 6 176 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 6 126 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 6 259 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 6 201 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 433 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 578 Просмотров





Опрос


«    Сентябрь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930