22 июня 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Ұмыт бола бастаған қазақ дәстүрлері

09 октябрь 2019, 13:47
Ұмыт бола бастаған қазақ дәстүрлері
Көпшілік адамдар халқымыздың ғасырлар бойы ұстанып келе жатқан асыл дәстүрлерін білсе де, оларды күнделікті өмірде мүлдем қолданбайды. Сондықтан да біз қолданыстан шығып қалған дәстүрлердің кейбірін еске алуды жөн санадық.

Ерулік

Ерулік — бұл жаңа қонысқа көшіп келгендерді үйге шақыру дәстүрі. Жаңа көшіп келгендердің тосырқамай, өздеріне тез үйреніп кетуі үшін жасалатын ырым. Ерулік көршілердің арасын жақындастырады. Шақырушы тарап қонақтарды жылқы етінің ең сүбелі болып есептелетін қазы-қарта, жал-жаясын, сондай-ақ қой етін беріп сыйлайды.

Ат тергеу

Қазақ дәстүрі бойынша әйелдер күйеуінің туыстарының атын атамаған. Бұл сыйластықтықтың көрінісі. Қазақ әйелі күйеуінің аға және әпкелеріне, ет жақын туыстарына көпшілік жағдайда «мырза қайнаға», «бай атам», «би аға», «тентегім», «еркежан», «шебер шешей», «ақ әже», «сырғалым», «шашбаулым» деген сияқты ат қойған.

Құрсақ той

Құрсақ той, құрсақ шашу — бұл өзінің келінінің аяғы ауыр екендігін білген ене достарын, туыстарын, көрші-қолаңдарын шақырып, мол дастархан жаю дәстүрі.

Бұл шараның мақсаты жүкті болған келіннің көңілін аулау. Үлкендер жағы болашақ анаға баталарын берсе, құрбылары, жеңгелері өздерінің өмірлік тәжірибелерімен бөліседі.

Жарыс қазан

Аяғы ауыр әйелдің қиналмай босануы үшін жасалатын ырым. Ырымға сәйкес оның ет жақын туыстары, көпшілігі әйелдер қонақтарға арнап ет асулары керек. Қазанға салынған ет піскенше әйел де босанады деген сенім қалыптасқан.

Сүйек жаңғырту

Сүйек жаңғырту дегеніміз құдалықты жалғастыру, яғни бір құда тағы да бір рет құдаласу дәстүрі. Дәстүр қыз бен жігіттің келісімі бойынша жүргізіледі.

Селт еткізер

Қандай да бір салтанатты шара алдында қыз өзі ұнатқан жігітке Ұйқыашар тағамын береді. Мұның қайтарымы ретінде жігіттер жағы қыздарға айна, тарақ пен әшекей бұйымдар сыйлайды.

Абысын асы

Бұрыңғы кезде қазақ келіндері ерлерінің рұқсатынсыз көңіл көтермеген. Ерлері тойға, айтқа кеткен кезде ауылда тек әйелдер ғана қалған. Осы кезде олар дәмді еттерін асып, самауырынға шәйлерін қойып, бастарын бір жерге қосып әзіл-әңгімелерін жарастырған. Бұл қазақ әйелдерінің береке-бірлігін, татулығын арттырған. «Абысын асы» әйелдердің татулықта өмір сүруіне тәрбиелейді.

Асату

Көпшілік аузы дуалы, елге сыйлы ақсақалдар өз қолымен табақтың түбінде қалған асты өзінің балаларына берген. Бұрыңғы кезде балалар қонақ шақырған үйді айналшықтап жүрген, өйткені оларды кез келген уақытта асқа шақырып қалуы мүмкін. Әйгілі жазушы Сәбит Мұқанов өзінің шығармаларында бұл дәстүрлі насихаттаған болатын.

Дереккөз: bilim-all.kz
Просмотров материала: 1 194

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 205 432 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 205 070 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 204 561 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 204 621 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 204 984 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 12 932 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 11 988 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 12 295 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 16 927 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 17 002 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 25 189 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 672 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 704 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 460 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 320 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 9 054 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 558 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 264 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 666 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 480 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 343 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 179 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 6 038 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 361 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 259 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 742 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 8 839 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 6 093 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 329 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 709 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 6 078 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 6 019 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 6 147 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 6 090 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 296 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 452 Просмотров





Опрос


«    Июнь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930