22 апреля 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Инновациялық өнімнен жұрдай елміз – Сенат депутаты

04 февраль 2021, 14:25
Инновациялық өнімнен жұрдай елміз – Сенат депутаты
Аграрлық ғылымның тиімділігін тежейтін, өз қолымызбен жасап отырған себептердің бірі – аграрлық ғылыми жобалар мен бағдарламаларды іске асыру мерзімінің шектеулігі. Бізде ғылыми конкурстардың талабы бойынша оған 3 жыл ғана уақыт беріледі, деді бүгін сенатор Ақылбек Күрішбаев ғылымды дамытудағы мәселелер туралы сөйлеген сөзінде, деп хабарлайды zakon.kz.

Оның сөзінше, бұлай ауыл шаруашылығы ғылыми зерттеулердің уақытын шектеуге болмайды. Себебі аталған саладағы зерттеулер бюджеттік жоспарлау мерзіміне емес, ауа-райының ерекшеліктерімен байланысты.

– Ешбір елде ауыл шаруашылығындағы жаңа сұрыптар, технологиялар үш жыл ішінде жасалмайды. Сондықтан кеңестік одақ кезеңінде ғылыми зерттеулерге кем дегенде 5 жыл уақыт берілетін. Қазір біз өзіміздің ғылыми жобаларымызға шетелдік ғалымдарды тарта алмағандықтан, шетелдік технологиялардың трансфертін қамтамасыз еталмай отырмыз. Себебі біздің серіктестеріміз 3 жыл мерзімде ауыл шаруашылығында маңызды ғылыми нәтижелерге қол жеткізудің мүмкін еместігін түсінеді. Демек, аграрлық ғалымдарымызды біз өзіміз тығырыққа тіреп отырмыз. Әрине, осыдан кейін өндірістің сұранысын өтей алмайтын, "шикі" ғылыми жобалар пайда болады, – деді ол.
Депутат Қазақстан ғылымының қазіргі деңгейін көрсететін мынадай деректерге назар аударды: 2020 жылғы "Жаһандық инновациялық индекс" рейтингіне сәйкес, Қазақстан инновациялық қызмет тиімділігі көрсеткіші бойынша тек 77-орынға ие болды. Дамыған елдер туралы айтпағанда, біз Ресей мен Белоруссиядан айтарлықтай артта қалып, Армениядан, Моңғолиядан, Ямайка және Панамадан да төменгі орынға түстік.

– Ал өзіміздің статистикалық деректерімізге сүйенсек, 2019 жылы біздегі инновациялық өнім көлемі елдің жалпы ішкі өнімінің небәрі 1,6%-ын құраған, осы көрсеткіш бойынша біз Ресейден 8 есе, дамыған елдерден 20-30 есе артта қалып отырмыз. Неге бұлай? Басты себеп – ғылымды қаржыландырудың жеткіліксіздігі. Біз ғалымдарды дайындаудың ескі кеңестік жүйесін жойдық, бірақ оның орнына жетілдірілген жаңаша жүйені құра алмадық. Технологиялық тұрғыдан дамыған елдер, оның ішінде Қытай, инновацияларды құрудың және заманауи ғылыми кадрларды даярлаудың ең қысқа жолы зерттеу университетінің моделі болып табылатынын дәлелдеді және бүгінде көршілеріміздің қандай ғылыми серпіліс жасағанын көріп отырмыз. Аталған елдің университеттерінде, негізінен, экономиканың ең өзекті мәселелерін шешуге бағытталған ірі пәнаралық ғылыми бағдарламалар жүзеге асырылады. Өзіндік ғылыми мектебі қалыптаспаған зерттеулердің бағыттары бойынша жобаларға жетекші шетелдік ғалымдар тартылады. Нәтижесінде мультипликативті нәтижелерге: яғни, өндіріске қажет инновацияларға, жаңа білімен технологиялар трансфертіне, заманауи зерттеу әдістерін меңгерген жас ғалымдарды даярлауға, ЖОО үшін жаңа білім беру бағдарламаларына қол жеткізіледі, – деп қосты ол.


Оның айтуынша, біз өзіміздің көптеген реформаларымызбен ғылым мен жоғары білім беруде осындай басты жүйелі өзгерістерді іс жүзінде қалыптастыра алмадық. Шын мәнінде, біз бүгінгі күнге дейін әлемдік ғылыми және білім беру кеңістігімен біріге алмадық. Бізде құрылған бірнеше ғылыми-зерттеу университеттерінің жұмыс істеу мазмұны емес, тек маңдайшасындағы жазуы өзгерді. Ал салалық министрліктер тіпті басқа жолмен жүр. Олар өздеріне бағынышты университеттердің ғылыми әлеуетін нығайтудың орнына, олардың үстінен неше түрлі әкімшілік құрылымдарды ойлап табуда.

Мұндай жүйе ешбір дамыған елде жоқ! Ұсынылып отырған заң жобасында Білім және ғылым министрлігінің сала аралық үйлестіру құзыретінің күшейтілетіні мені қатты қуантады. Ең бастысы, еліміздің ғылымын "велосипедті" қайта ойлап таппай, әлемде жинақталған тәжірибені қолдана отырып, ғылыми зерттеулерді ұйымдастырудың заманауи жүйесін біздің тәжірибеге бейімдей алатын жай ғана менеджер емес танымылы ғалым басқару керек. Біз Білім және ғылым министрлігі жұмысының қаншалықты күрделі және көп қырлы екенін түсінеміз, деген сенатор ғылымның сапалы ғылыми әлеуетін қалыптастыруға қатысты осы басым міндеттерге назар аударуды сұрады.
Просмотров материала: 471

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 196 570 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 196 171 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 195 679 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 195 729 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 196 090 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 12 442 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 11 534 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 11 829 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 16 325 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 16 423 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 24 711 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 506 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 604 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 402 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 251 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 8 745 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 488 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 183 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 580 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 363 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 281 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 113 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 5 965 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 268 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 178 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 681 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 8 522 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 6 017 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 268 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 645 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 6 021 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 5 964 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 6 058 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 6 020 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 219 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 377 Просмотров





Опрос


«    Апрель 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930