7 декабря 2022 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



ҚАЗАҚТЫҢ ҰЛТТЫҚ ТАҒАМЫ "БЕСБАРМАҚТЫ" "АТАДӘМ" ДЕП АТАУ ҰСЫНЫЛДЫ

18 январь 2018, 1:07
Күннің суық кезінде жұрттың қуатты тағамдарға ден қоятыны белгілі. Біз, қазақтар бұл кезде етті көбірек жейміз. Ал оны бір жерлерде «ет ауқат» деп, енді бір жерде «қамыр тамақ» деп те жатады. Көбірек қолданылатын атауы – бесбармақ. Дегенмен бұл атаудың дұрыс емес екені белгілі, ол жөнінде айтылып та, жазылып та жүр, деп хабарлайды zakon.kz Замана газетіне сілтеме жасап.

Ал халқымыздың бұл ұлттық тағамын «Атадәм» деп атасақ қалай болар еді? Сөздік қорымызда «атажұрт», «атамекен», «Ата заң», «ата салт», «ата мұра», «ата-баба», «Қамбар ата», «Шопан ата», «Сексек ата» деген сияқты құлаққа жағымды атаулар жиі кездеседі емес пе? Сол сияқты, атадан келе жатқан ұлттық тағамымызға «Атадәм» деген ат қойсақ, біздіңше, жарасып-ақ кетер еді. «Алдымызға атадәм тартылды», «атадәмнен алып отырыңыз» деген сөздердің өзі-ақ құлаққа жағымды естілер еді. Өйткені оның бізге атамыздан қалған, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып келе жатқан дәм екені рас қой.

Таяуда қолымызға 2012-жылы Алматыдағы «Слон» баспасынан шыққан «Қазақтың этнографиялық категориялары, ұғымдары мен атауларының дәстүрлі жүйесі» деп аталатын энциклопедиялық еңбектің 2-томы түскен еді. Соны оқып отырып, ұлттық тағамымызға қатысты бүгінде архаизмге айналып кеткен көптеген деректерді ұшырастырдық.

Мысалы, онда етке қосылып пісірілетін қамырды оңтүстікте «қамыр», «күлшетай» десе, Көкшетау жақта «құлақ нан» деп, батыста – «ет наны», солтүстікте – «жұқа нан», Батыс Қазақстан облысы өңірінде – «іңкәп», еліміздің шығыс өңірінде, Қытайдағы, Монғолиядағы қазақтар арасында – «шелпек», Қарақалпақстан мен Түркіменстан қазақтарында «күртік» деп атайтыны туралы айтылыпты. Сондай-ақ «бесбармақ» деген сөздің тілдік қорымызға орыс отаршыларының кемсітіп атауымен енгені жөнінде сөз болады. Яғни оны орыс шенеуніктері ойлап шығарған екен.
Ендеше біздің неге ата дәмімізді әлі күнге дейін осы атаудан арылтқымыз келмей жүр? Оның несін қимаймыз?

Ұлттық тағамымызды «Атадәм» деп атайық, ағайын! Біздің бұл ұсыныс-бастамамызды қолдайтындар қазақ арасынан көптеп табылады деген сенімдеміз.

Бекен Елубайұлы
Просмотров материала: 5 287

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 23 933 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 23 849 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 23 883 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 23 749 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 23 764 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 5 273 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 5 364 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 5 326 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 6 036 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 6 109 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 5 719 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 5 054 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 4 172 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 4 166 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 4 274 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 4 359 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 4 247 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 4 143 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 4 219 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 4 190 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 4 162 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 4 311 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 4 116 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 4 199 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 4 150 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 4 298 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 4 631 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 4 226 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 4 260 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 4 301 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 4 156 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 4 233 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 4 146 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 4 105 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 4 154 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 4 210 Просмотров





Опрос


«    Декабрь 2022    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031