5 января 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Тәліптер деген бізше айтқанда уахабилер мен салафиттер

16 август 2021, 16:37
Тәліптер деген бізше айтқанда уахабилер мен салафиттер
"Талибан" қозғалысы Ауғанстанды басып алып, Ауғанстан президенті елден кетті. Бұл желіде қызу талқыға түскен саяси тақырыптың біріне айналды. Осы орайда тәліптер кім? Олардың діни ұстанымы қандай? Жақтаушылары бар ма? Осы сынды сұрақтардың жауабын BAQ.KZ тілшісі танымал дінтанушы, мәдениеттанушы, теолог ғалым Досай Кенжетайдан сұраған екен.


Тәліптердің ақидасы бүгінгі біздің тілмен айтқан кезде уахабистік, салафилік бағытты ұстанады. Бұл буквализм құрамындағы аяттарды сол күйінде қабылдау, былайша айтқандай, "таслим". "Адамның сөзіне емес, Алланың сөзіне тәсілім болу керек". Ауғанстан халқы сунни, бірақ олар саяси исламды иектеніп отыр. Демек, мазхабтары сунни болғанымен, вахабизм, салафизм ағымына жатады, - деді ол.
Ғалымның айтуынша, тәліптер ислами теократиялық мемлекет құрғысы келеді.

Исламның шариғатына басымдық бергісі келеді. Бұл да батыс пен шығыстың арасындағы текетіресте "өзгермей, өзіміз болып қалуымыз керек" деген ұстанымнан шығып отыр. "Талибан" қозғалысы өткен ғасырда Пәкістанда Диабанд мектебінде қалыптасқан. Атеизм мен коммунизмге қарсы ұран тастаған. 1978-79 жылдары Кеңес үкіметі әскерін оларға де кіргізген болатын. Сол кездегі қозғалыс қанша жылдан бері өлмей, өз күшін қазір көрсетіп жатыр, - деді Досай Кенжетай.

Теологтың айтуынша, тәліптер сүннет бойынша сақал қою сынды атрибуттарға үлкен маңыз береді.

Ел арасында "тәліптер" шәкірттер деген мағынаны білдіреді. Алғашында Пәкістанның Диабанд мектебінде құрылған жастар арасындағы қозғалыс болды. Саяси ислам байланыстырып тұр, - деді ол.

Дінтанушының айтуынша, Қазақстанда тәліптердің қозғалысына тыйым салынған.

Себебі "Талибан" қозғалысы радикалды және экстремистік шектен шыққан ұйым. Сондықтан да біздің елімізде оған тыйым салынып отыр. Ханафи мазхабын ұстану, ұстанбау деген мәселе жоқ. Радикализм - ол басқаша идеологиялық платформаға сүйеніп алып іс-әрекет ететін экстремистік топ. Ханафи мазхабында экстремизм, радикализм жоқ деп те айтуға болмайды. Себебі әр адамның бойында радикализм көріністері болуы мүмкін. Ол ағымға байланысты емес. Сондықтан радикалды пікірде болған мұсылмандар өздерінің арам пиғылдарын Ханафи мазхабына кірсе де жалғастыра береді. Саяси ислам болғандықтан, ол жерде шек, қалып, тұрақтылық дегенді табу қиын. Мұның барлығы айналып келгенде саясат, - деді ол.

Досай Кенжетайдың айтуынша, Ауғанстанға Таяу Шығыстың платформасы Әл-Каида арқылы ауды.

Олардың жақтастары Қазақстанда жеткілікті. Ол платформа – вахабизм. Олардың киім киістері мен дауыстарынан, идеясынан қандай ағымға жататынын білуге болады. Мысалы, бір кездері Ираннан келген Диабандтың өкілі бізге келгені белгілі болды. Ол Маңғыстауда имам қызметін атқарды. Олардың жүріс-тұрысы, ойлау жүйесі саяси исламға жатады. Салафилік, уахабистік бағытында ширк, мушрик, рух (аруақтарыға зиярат етуге тыйым салу) мәселесі бар. Тәліп деген сөз уахаб дегеннің синонимі десек те болады, - деді Досай Кенжетай.
Просмотров материала: 9 196

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 182 367 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 181 882 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 181 459 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 181 512 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 181 825 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 11 592 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 10 719 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 10 964 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 15 176 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 15 321 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 23 900 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 117 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 457 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 284 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 109 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 8 331 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 368 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 051 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 446 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 177 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 168 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 000 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 5 835 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 108 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 048 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 552 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 8 089 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 5 870 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 137 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 508 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 5 892 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 5 838 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 5 899 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 5 855 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 087 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 223 Просмотров





Опрос


«    Январь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031