22 января 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Демократия заңдары жұмыс істемейтін елде, саяси болжам жасау мүмкін емес

Демократия заңдары жұмыс істемейтін елде, саяси болжам жасау мүмкін емес
Қазақстанда саяси болжам жасау жайлы.

Д.Назарбаеваның Сенаттағы өкілеттігін Қ.Тоқаев жарлық арқылы тоқтатқаннан кейін Қазақстанда саясаттанушыларға көңілі қатты қалушылардың қатары артып, тіпті саясаттану ғылымына күмәнданушылардың саны күрт өскендей көрінеді. Олардың қатарында журналистер де баршылық сияқты.

Менің бүгін телеграм-кадровик Е.Едиловтің үнсіздігінен “шабыттанып” жазған постыма Нұр Отанның пропагандалық сайтының журналисі “Осыны алдын ала айтатын бір саясаттанушы болған жоқ, енді бал ашқаннан не пайда? Білеміз бір жерге баратынын. Жұмыссыз қалмайды. Сүйтетін шығар, бүйтетін шығар деген сөздердің пәтуасы жоқ”, деп ренжіпті. Ол кісінің комментіне комментпен шамам келгенше жауап бердім. Ол кісі сияқты ойлайтын адамдар Фейсбукте біршама деген оймен сол жауап-комментімді кішігірім өзгертіп пост түрінде салып отырмын.

Сонымен, Қазақстанда саясаттанушылар елдегі саяси процесстерге неге дәл болжам жасай алмайды? Неге саясаттанушылар Д.Назарбаева қызметінен кететінін алдын ала болжай алмады?

Біріншіден, физика мен демократия заңдары жұмыс істемейтін елде, "сайлаулар" 4-5 жылда "для галочки" өтетін елде статистикалық модель арқылы саяси болжам жасау мүмкін емес. Ол – саясаттанудың кінәсі емес. Оған аз ғана топтың мемлекеттік билікке монополия орнатуы, саяси жүйенің жабықтығы кінәлі. Оны мемлекеттік БАҚ-тың және Нұр Отанға тиесілі медианың журналистері менен жақсы түсінеді деп ойлаймын. Сосын президенттің өзі ғана шеше алатын кадрлық тағайындауларға ғылыми әдіс-тәсілдер арқылы дәл болжам жасау демократиялық елдердің өзінде мүмкін емес. Ал ондай болжам жасалған күннің өзінде оны академиялық білімі бар саясаттанушы ғалымдар жасамайды. Оны аузым бар деп сөйлей беретін, белгілі бір саяси партияның мүддесін қолдайтын pundits (саяси комментаторлар) жасайды.

Екіншіден, биліктегі ротация туралы сөз қозғау әр азаматтың құқығы. Ол тақырып туралы қандай пост жазатынын әркім өзі шешеді. Ол үшін “мемлекетшіл” саясаттанушы немесе "диванный критик", журналист немесе пропагандист-журналист болу міндетті емес. Менің білуімше, сөз бостандығы туралы бапты конституциядан әлі ешкім алып тастаған жоқ.

Үшіншіден, саясаттанушыларға “елдегі кадр саясаты және билік транзитіне дұрыс болжам жасай алмайсыңдар” деген біраз адамның реніші бар сияқты көрінеді. Ол ренішті Қазақстанның қазіргі жағдайында саяси болжам жасауға қажет ақпаратқа қолы жететін элитолог Е.Едиловке, Нұр Отанның штатный политологтары О.Сельтеевке, А.Сарымға, Е.Каринге, Е.Саировқа және т.б. "мемлекетшіл" саясаттанушыларға айтқан жөн болар. Олардан "Неге Д.Назарбаева қызметінен кететінін алдын ала болжай алмадыңыз?" деп сұрау аса қиын шаруа емес деп ойлаймын. Осы сұрақты ол кісілерге қойып, тұшымды жауап алып, пәтуалы сөз қозғауға болады деп сенемін.

Шалқар Нұрсейітовтың әлеуметтік желідегі жазбасы

Дереккөз: Abai.kz
Просмотров материала: 925

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 183 449 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 182 970 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 182 544 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 182 592 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 182 912 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 11 716 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 10 834 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 11 077 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 15 335 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 15 474 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 24 022 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 170 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 470 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 298 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 125 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 8 349 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 378 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 066 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 462 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 196 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 178 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 009 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 5 851 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 127 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 060 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 567 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 8 119 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 5 881 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 158 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 520 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 5 909 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 5 856 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 5 919 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 5 879 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 099 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 245 Просмотров





Опрос


«    Январь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031