18 января 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Қазақстандықтарға 12 жасқа толмаған балаларын үйде жалғыз қалдыруға тыйым салынатын болады: осы дұрыс па?

02 август 2018, 16:53
Қазақстандықтарға 12 жасқа толмаған балаларын үйде жалғыз қалдыруға тыйым салынатын болады: осы дұрыс па? Бұрынғы балалар омбудсмені Зағипа Балиева Қазақстанда 12 жасқа дейін балалар әрдайым үлкендердің қарамағында болу тиіс деген заңның шығатынын айтқан болатын. Қазақстандық ата-аналарды осы заң таңғалдырған. Бұл биліктің даулы мәселесі ме, білмедік. Бірақ біз психологпен байланысып, балаларды қанша жастан бастап үйде жалғыз қалдыруға болатынын анықтадық.

Ерте кезден-ақ қазақ елі бала тәрбиесіне ерекше мән берген. Ата-анасы баласымен ақылдасып, қажет кезде ұл-қызынан кеңес сұрап отырған. Психолог Жанат Смирнова да баланы жалғыз өзін үйде қалдырмай тұрып, ата-ана оған бірнеше істерді үйретуі керек деп санайды:

“Біріншіден, баланы жалғыз қалдыру үшін үйді қауіпсіздендіру керек. Оны үйде қалдыру, қалдырмау жасқа байланысты емес. Егер баланың дамуында ауытқылар болмай, белгілі бір дағдылар сақталса, онда оны жалғыз қалдыруға болады. Ең бастысы бала 101, 102 нөмірлеріне хабарласуды, үйге біреу қоңырау шалса, соны телефон арқылы ата-анасына айта білуі керек. Бала ойын ойнап, өз көңілін аулап, теледидарды қалай көру керектігінінен хабардар болса, тамаша. Сонымен қатар, ол газ плитасының, электрлік құрылғылардың қалай жұмыс істейтінін білуі тиіс. Үлкендер балаға осының барлығын тек үйден шығарда ғана көрсетпей, жалпы күнделікті тұрмыста ақырындап үйреттулері керек. Бір бала алты жасында жоғарыда аталған дүниелерді істей білсе, екінші бала 14 жасында үйде жалғыз қалуға қорқады. Мәселе осында. Егер үйде жалғыз қалуға қорқатын 14 жастағы жеткіншекті үйде жалғыз тастап кететін болсаңыз, баланың жүйкесі зақымдалып қалуы мүмкін. Ол жалғыз қалып үйренгенше, жанында бір адам отыруы керек”, — дейді ол.

“4-5 жастағы бүлдіршіндерді бір-екі сағатқа үйде қалдырып кетуге рұқсат етіледі. Себебі, осы жаста баланың бойында үйде жалғыз қалғанда қандай әрекеттерді қолдану керек деген сұрақтарға жауап беретін қабілеттер бар. Егер олар болмаса, ата-анасы балаға барлығын үйрету керек. Баланы алғашында жарты, сосын ақырындап бір сағатқа қалдырсаңыз, ол өзі де үйде жалғыз қалғанға бейімделіп кетеді”, — дейді Жанат Смирнова.

Психологтың сөзінше, мектеп жасындағы баланы үйде бір күнге тастап кетуге болады. Бірақ болады екен деп, бірінші мүмкіндікті пайдаланып, үйде жалғыз жүріп көрмеген баланы бірден қалдырып кету дұрыс емес.

Германияда 14 жасқа толмаған баланы 10 минутқа болсын үйде жалғыз қалдырған адам қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Ал Ұлыбританияда 14 жасқа толмаған баланы қараусыз қалдырған азамат қылмыстық кодекс бойынша жазаланады. Қазақстанда болса, осы кодекстің “Қауіпсіздікте қалдырғаны үшін ” деп аталатын 119 бабы бойынша бұл қылмыспен ұсталған адам үш жылға бас бостандығынан айырылады.
Просмотров материала: 3 191

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 183 421 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 182 938 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 182 514 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 182 564 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 182 884 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 11 686 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 10 808 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 11 049 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 15 294 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 15 441 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 23 990 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 159 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 469 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 296 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 123 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 8 346 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 377 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 064 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 459 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 192 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 177 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 007 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 5 849 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 124 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 058 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 564 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 8 109 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 5 880 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 157 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 518 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 5 904 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 5 853 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 5 917 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 5 871 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 097 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 235 Просмотров





Опрос


«    Январь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031