15 апреля 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Алматының экологиялық мәселесін жедел түрде шешу керек

27 май 2018, 1:48
Қазіргі таңда Алматы Қазақстанның қаржы орталығы ретінде, Оңтүстік астана ретінде және өзінің кереметтей табиғатымен әйгілі. Іле Алатауының баурайында орналасып, өзінің тамаша жерлерімен Қазақстанның және әлемнің түкпір-түкпіріндегі туристерді қызықтыруда.

Осындай жерлерге Шарын шатқалын, Үлкен Алматы көлін жатқызсақ болады. Алайда Алматының ірі қала болуының зияны да көп. Себебі күннен күнге көбейіп жатқан адам мен көлік саны, еліміздің экономикасына үлкен үлес қосатын өнеркәсіптер экологияға айтарлықтай зардабын тигізуде.

Алматының табиғатын әлемнің сегізінші кереметі , “ЮНЕСКО-ның” інжу-маржаны деп атасақ болады. Қала өте сәтті географиялық ендікте орналасқан және жер бедері әртүрлі болғандықтан Алматының табиғаты алуан түрлі.

Жер бедері биік таулы аймақтардан суы мінсіз таза айдын көлдерге дейін құралған. Алматыда кездеспейтін жер жоқ. Шатқалдар да, айдын көлдер де, ну ормандар да, асқар таулар да кездеседі.

Алайда бұл табиғат кереметіне үлкен қауіп-қатер төніп тұр. Қазақстанның ЖІӨ-ның 20%-ын құрайтын және бұл көрсеткіш жылына 6,3 %-ға өсетін қала, әрине, көп фабрика мен өнеркәсіптерден құралады. 1,8 миллион адам тұратын Қазақстанның ең ірі қаласында әрине, көптеген көліктер шоғырланған.

Баршаға белгілі, көліктер мен өнеркәсіптердің ажырамас қалдығы - бұл көмірқышқыл газы және басқа да парникті газдар. Осы қалдықтар көп мөлшерде бөлінгендіктен, қала экологиясы қатты зардап шегіп отыр.

Химия пәнінен қарапайым білімі бар адам білсе керек - газ бен су кез келген жағдайда әрекеттесіп, қышқыл түзеді. Табиғатта бұл реакция оңай жүзеге асады.

Яғни су буы көлдер мен өзендерден буланып, атмосфераның жоғарғы қабаттарында парникті газдармен әрекеттеседі де, қышқыл жаңбыр түзеді. Қышқыл жаңбыр ормандарға жауып, бүкіл экожүйені бұзады. Жылдан жылға кеңейіп отырған Қызыл кітап - осыған дәлел.

Қазірден бастап Алматы қаласының экологиясын міндетті түрде қолға алу керек. Қазіргі таңда ең дұрыс шешім - бұл зиянды қалдықтар бөлмейтін транспорт түрлерін қолдану. Мысалы метро, трамвай, троллейбус дегендей. Алматыда метро бар, бірақ жүретін жолы өте қысқа.

Сол себептен халықтың көп бөлігіне метро тиімсіз. Троллейбустар да бар, алайда троллейбус жүру үшін керекті сымдар барлық жерде орналастырылмаған. Трамвайларды мүлдем алып тастады.

Мысалы ЕуроОдаққа мүше елдердің әрқайсысында бұл транспорт түрлері өте жақсы дамыған. Әсіресе батыс бөлігіндегі Германия, Франция секілді дамыған елдерде солай.

Экологияны жақсартудан бөлек, Алматы қаласында туризм секторын дамыту керек. Батыстың дамыған елдерінің ЖІӨ-ның едәуір бөлігін туризм құрайды. Біздің елімізге де туризм саласы үлкен қаржыны, шетелдік капиталды әкелетіні сөзсіз.

Әсіресе Алматы қаласын дамытқан дұрыс. Жоғарыда айтылып өткендей, Алматы қаласының сәтті жер бедері мен географиялық орналасуына орай, қаламыздың туризм орталығы болуға барлық мүмкіндігі бар.

Мысалы Алматыдағы таулар Швейцарияның Альпісіндей ғажап, сұлу, мұнда әлемнің түкпір-түкпіріндегі туристерді қызықтыратындай ірі мұз айдындарын салуға болады.

Табиғаты керемет Алматы қаласының экологиялық мəселесін шешетін уақыт келді. Бұл тек Алматы тұрғындарының ғана емес, бүкіл Қазақстанның алдында тұрған келелі міндет!

Арнұр ТАЗАБЕКОВ
10 «Н» сынып оқушысы
Химия-биология бағытындағы
Назарбаев Зияткерлік мектебі
Алматы облысы
Алматы қаласы
Жетекшісі: Айнұр Тоқбаева
Просмотров материала: 2 767

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 195 591 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 195 186 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 194 697 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 194 750 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 195 104 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 12 388 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 11 483 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 11 773 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 16 244 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 16 344 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 24 662 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 482 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 593 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 396 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 240 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 8 731 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 479 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 174 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 572 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 351 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 276 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 107 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 5 955 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 258 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 171 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 673 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 8 497 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 6 008 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 262 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 636 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 6 013 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 5 956 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 6 046 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 6 007 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 208 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 364 Просмотров





Опрос


«    Апрель 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930