14 сентября 2026 г.

Дежурный по стране

В экономике вообще-то есть только два предложения...
Азамат Джолдасбеков, президент АО «Казахстанская фондовая биржа»

Мы в соц сетях:



Баланы еркіне қою туралы маман не дейді

Баланы еркіне қою туралы маман не дейді
Баланы еркін өсіру, қалағанын істеуге рұқсат беру, сұрағанын алып беру — кейінгі кезде бала тәрбиелеу әдісіне еніп кетті. Осылайша бала айналасын жақсырақ таниды деседі. Бірақ мұндай тәсілдің қандай жағымсыз салдары болуы мүмкін?

Психолог Оксана Гулактың айтуынша, адамның шекарасы болмауы, шындықты түсініп, сезінбеуі, басқа адам мен өзінің қызығушылығы қай жерде бітетінін білмеуі психоз деп аталады.

Маманның сөзінше, адамның іштей психологиялық шекарасы оның өзгелермен қарым-қатынас құрып, байланыста өмір сүруі үшін қажет.

Адамды тым еркін етіп тәрбиелегенде үнемі қауіп болатыны бар. Баланы жақсы көру дегеніміз — оған қалағанының бәрін істеуге рұқсат ету ғана емес, сонымен бірге рұқсаттың да шекарасын қою. Ал балаға толық еркіндік берілсе, қалағанын жасаса, оның өзінің мен деген сезімі жоғалады. Шекара дегеніміз белгілі бір қарым-қатынастарды құруға керек. Мысалы, жақсы көру — жек көру, болады — болмайды, ұнайды — ұнамайды деген сияқты сезімдерді ажырату үшін керек. Бұл сезім идентикасын қалыптастырады. Олай болмаған жағдайда адам болашақта отбасынан тыс, қоғамда басқа адамдармен қарым-қатынас орнатуға қиналады.
Психолог Оксана Гулаг

Психологтың айтуынша, баласын тым еркін тәрбиелеген ата-аналарда өз баласының алдында өзін кінәлау сезімі болуы мүмкін. Сондықтан олар баласын еркін өсіруі ықтимал.

Мұндай ата-аналар «Балаға жеткілікті көңіл бөле алмадым» деп ойлауы мүмкін. Ересектер баламен толық эмоционалды байланыста бола алмағанынан оларға қалағанын жасауға мүмкіндік беріп жатады.
Психолог

Ал психотерапевт Тамара Асим баланы еш шектемей, тым еркін тәрбиелемеу керек деп есептейді.

Психологияда тәрбиелеу кезінде ата-аналар мен тәрбиешілерге қойылатын екі критерий бар. Біріншіден, тәрбиедегі мақсатты айқындап алу керек. Бұл баланың қандай болып шыққанын қалайсыз? Соған жауап беру керек. Екіншіден, өзіңіз білетін, көрген тәсілмен тәрбиелеу. Бәріне рұқсат беріп тәрбиелеген кезде проблема балада емес, ата-анада екені түсінікті. Шекара деген түсінік бар. Адамның өзінің шекарасы, басқалардың шекарасы дегендей. Өз шекарасын дұрыс бекіте алған, өзінің шекарасын білетін адам өзгенің шекарасына қол сұқпайды. Дәл осы нәрсені балаға көбіне ата-анасы үйретеді.

Психотерапевт Тамара Асим

Маманның сөзінше, шексіз рұқсат беру ешқашан, еш жерде және ештеңеде болмауы керек.

Баласына туғаннан шексіз рұқсат берген, еркін тәрбиелеген ата-аналар кейін өздері қиналады. Мұндайдың арты жақсымен бітпейді. Мұндай тәрбие тұлғаның қалыптасуына тікелей әсер етеді. Салдарынан бала асоциалды (социумға бейім емес) тұлға болып шығады. Мұндай баланың қоғамда өмір сүруі қиынырақ болады. Ондай адам қоғамда өзін қалай ұстау керек екенін білмегендіктен қоғамға сіңісе алмайды.

Психотерапевт

Маманның пікірінше, ата-аналардың еркін өсіру тәсілін таңдауының екі себебі болуы мүмкін. Біріншіден, ата-ана өзі еркін өсуі, оған бала кезінде бәрі рұқсат етілуі мүмкін. Екіншіден, керісінше ата-ана толық бақылау мен тыйымның астында өсуі мүмкін. Сондықтан олар есейгенде «Өз балаларыма толық еркіндік беремін» деп шешім қабылдаған.
Просмотров материала: 1 228

Поделиться материалом


10:04 230 миллиардов тенге возвращено государству в рамках дел... 217 807 Просмотров

20:03 Обращение жителей с. Маралды к Президенту РК К.-Ж. Токаеву... 0 Просмотров

12:16 Атырауда мыңнан астам асыл тұқымды еділбай қойы тірідей... 0 Просмотров

11:35 Бұдан былай Алматыда электрлі самокат тек 16 жастан бастап... 0 Просмотров

11:30 Қарағанды облысындағы жол апатынан сегіз адам көз жұмды... 0 Просмотров

11:17 Мұхамедиұлының Ұлттық музейдегі ұрлықтың жаңа эпизодына еш... 217 484 Просмотров

11:01 Биіктен құлап бара жатқан баланы қағып алған оқушыға үш... 216 989 Просмотров

10:47 Қарағандыда тұрғын үй ауласынан шала туылған бала табылды... 217 029 Просмотров

10:25 Ұлттық музей басшылығына қатысты қылмыстық істі... 217 400 Просмотров

18:37 Адвокат Бурхан Жансейтов задержан в Алматы... 13 584 Просмотров

17:38 Объемы производства сахара будут увеличены в семь раз —... 12 617 Просмотров

17:13 Тарифы на комуслуги изменятся в Казахстане... 12 941 Просмотров

16:54 Министр Аймағамбетов балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз... 17 611 Просмотров

16:52 «Қолайлы мектеп». Ұлттық жоба арқылы 582 мектеп бой көтереді... 17 661 Просмотров

16:52 «Суперагенты»: серьезный человек Сека уже ждет вас на IVI... 25 855 Просмотров

16:48 Балабақшаларды лицензиялауды күшейтеміз - министр... 10 815 Просмотров

16:43 Смайылов президенттің үкімет жұмысына қатысты сынына пікір... 7 918 Просмотров

16:42 Хищение средств через платформу АrtSport расследует антикор... 7 579 Просмотров

16:39 Еліміздің басым бөлігінде аптап ыстық болады – ауа райы... 6 453 Просмотров

16:37 Про президентскую критику... 9 404 Просмотров

16:29 Министерство не запрещало показ мультфильма «Базз Лайтер» -... 17 692 Просмотров

16:15 Экология министрлігі киіктердің мекендеу ортасын зерттеуге... 6 433 Просмотров

15:48 Денсаулық сақтау министрлігі аборт жасатуға тыйым салу... 7 844 Просмотров

15:45 Елімізде коммуналдық қызмет тарифтері өзгереді... 6 638 Просмотров

15:41 Капремонт всех роддомов пообещала министр здравоохранения... 6 458 Просмотров

15:27 Благотворительный спортивный зал для детей открыли в... 6 302 Просмотров

15:00 Қазақстан шекарасы қандай жағдайда жабылады... 6 154 Просмотров

14:18 104 мың гектарға қант қызылшасы егілсе, ішкі нарықты 80... 6 501 Просмотров

13:41 Қаңтар оқиғасы кезінде қанша қару тәркіленді – ҰҚК есеп... 6 387 Просмотров

13:15 Алагузова - Нуртасу Адамбай: Богу не нужна твоя помощь... 17 877 Просмотров

13:14 Жауынгер бір жыл ішінде әскери техниканы ғана емес, қолына... 9 233 Просмотров

13:04 Тамызда өршиді: Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус... 6 207 Просмотров

13:02 В отношении руководства ТОО «Казфосфат» начато досудебное... 6 446 Просмотров

12:59 Суицид в Казахстане: 96% случаев самоубийств совершаются... 6 837 Просмотров

12:51 Усовершенствовать военную организацию Казахстана поручил... 6 189 Просмотров

12:49 Закупать уголь заранее призывают казахстанцев... 6 138 Просмотров

12:45 Павлодарда кран жұмысшыны екінші қабаттан итеріп жіберді... 6 273 Просмотров

12:42 Президенттің сынынан кейін ұзаққа созылған жол жөндеу... 6 212 Просмотров

12:38 МӘМС шенеуніктердің жемсауытына айналған – Арман Бейсембаев... 6 445 Просмотров

12:32 Шоу-бизнес өкілдерінің ЛГБТ-ны насихаттайтын «Базз Лайтер»... 6 587 Просмотров





Опрос


«    Сентябрь 2026    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930