Киберқылмысқа қарсы күрес: Астанада 27 мемлекет қатысқан халықаралық конференция өтті
Астанада БҰҰ-ның Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасы (БҰҰ ЕҚБ) мен Интерполдың қолдауымен киберқылмысқа қарсы күреске арналған халықаралық конференция өтті. Іс-шараға 27 мемлекеттің, халықаралық ұйымдар мен цифрлық қауіпсіздік саласының жетекші мамандары қатысты.
Киберқылмысқа қарсы күресте халықаралық серіктестік
Конференцияны Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі ұйымдастырды. Ішкі істер министрі Ержан Саденов киберқылмыстың жаһандық сипатқа ие екенін атап, оны бір елдің күшімен тоқтату мүмкін еместігін айтты.
Шетелдік делегациялар да күш біріктіру қажеттігін қолдады. Georgia, Қырғызстан және Ресей Ішкі істер министрлері, сондай-ақ Иран, Сауд Арабиясы, Тәжікстан мен Өзбекстаннан келген өкілдер сөз сөйледі.
Киберқылмысқа қарсы күрестің халықаралық-құқықтық негізі
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың басшылығындағы саясат аясында Қазақстан халықаралық ынтымақтастықты кеңейтіп, құқықтық тетіктерді жетілдіруде. 2026 жылғы 30 қыркүйекте ел Еуропа Кеңесінің Будапешт конвенциясын ратификациялады.
Сонымен қатар 2025 жылғы қазанда Қазақстан БҰҰ-ның Киберқылмысқа қарсы конвенциясына қол қойған алғашқы елдердің бірі болды және қазіргі кезде оның ратификациясы жүріп жатыр. Бұл құжаттар электрондық дәлелдемелермен алмасуға және трансұлттық тергеп-тексеруге мүмкіндік береді.
Киберқылмысқа қарсы күрестегі нақты нәтижелер
Іс-шарада ІІМ халықаралық алаяқтық желілерге қарсы тәжірибесін таныстырды. Бірлескен операциялар барысында ондаған call-орталықтардың қызметі тоқтатылып, заңсыз деректер айналымын тежеуге бағытталған арнайы шаралар өткізілді.
Қылмыстық жолмен жымқырылған 3,5 млрд теңге бұғатталып, жәбірленушілерге 5,6 млрд теңге қайтарылды. Google, Meta және TikTok сияқты платформалармен ынтымақтастық дамып келеді; нәтижесінде соңғы екі жылда интернет-алаяқтық 21%-ға азайды. Министр атап өткендей, құқық қорғау органдарының басты міндеті — қылмыстарды ашу ғана емес, оларды алдын алу.
Астанада өңірлік орталық құру және халықаралық хакатон
Конференция барысында Қазақстан мен БҰҰ ЕҚБ Астанада киберқылмысқа қарсы өңірлік орталық ашу бастамасын талқылады. Орталық Еуразияны қамтитын жүйе ретінде киберқауіптерді талдау, ақпарат алмасу, тергеп-тексеру әдістерін жетілдіру және мамандар даярлауды жоспарлайды.
БҰҰ ЕҚБ-ның өңірлік өкілі Оливер Штольпе бұл бастаманы қолдап, Қазақстанның жұмысын жоғары бағалады. Іс-шараның практикалық бөлігінде Интерполдың қолдауымен өткен хакатонға 13 мемлекеттен 38 маман және ІІМ-нің 20 өңірлік кибербөлімшесі қатысты; қатысушылар қазіргі заманғы құралдар мен IT-шешімдерді көрсетті.
Конференция соңында киберқылмысқа қарсы бірлескен іс-қимыл мен ақпарат алмасуды күшейту туралы Бірлескен мәлімдеме қабылданды. Астана халықаралық тәжірибе алмасу және практикалық шешімдер ұсынатын орталық ретінде өз рөлін күшейтетінін тағы бір мәрте көрсетті.
