Су есепке алу құралдары: елді мекендердің сумен жабдықтау жүйелеріндегі өзгерістер
Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 23 қазандағы № 538 бұйрығымен Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі су есепке алу құралдары мен жүйелерін таңдау, монтаждау және пайдалану қағидаларына өзгерістер енгізілді. Бұйрық 2026 жылғы 28 қазанда Әділет министрлігінде № 40245 ретінде тіркеліп, 2026 жылғы 29 қазанда НҚА эталондық бақылау банкінде жарияланды; құжат 2026 жылғы 9 қарашадан бастап қолданысқа енді.
Негізгі өзгерістер және қолданыс тәртібі
Енгізілген өзгерістер суды есепке алу құралдарын міндетті түрде бірден ауыстыруды көздемейді. Бұрын орнатылған жарамды есептегіштер мерзімдік салыстырып тексеруден уақтылы өтіп жатқан жағдайда физикалық тозғанға, істен шыққанға немесе салыстырып тексеру нәтижесі бойынша жарамсыз деп танылғанға дейін қолданылуын жалғастыра береді.
Деректерді қашықтан беретін аспаптар тек бастапқы орнату кезінде және қолдануға жарамсыз немесе толық тозған аспапты ауыстыру кезінде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Су кодексінің 107-бабының 4-тармағында көзделген жағдайларда орнатылады. Бұрын қолданылған басқа хаттамалар мен технологияларды пайдаланатын аспаптар да толық тозғанға дейін қолданылуы мүмкін.
Талаптар және технологиялық бейтараптық
Қағидаларда суды есепке алу құралдарына қойылатын талаптар нақтыланды және технологиялық бейтараптық қағидасы бекітілді: нақты деректерді қашықтан беру технологиясы көрсетілмейді. Сонымен бірге есептегіштерді міндетті түрде жапқыш клапанмен жабдықтау талаптары алынған, бұл таңдауды кеңейтіп, соның ішінде отандық өндіріс құралдарын пайдалануға мүмкіндік береді.
Бұл өзгерістер су есепке алу құралдарын таңдау кезінде әртүрлі технологиялар мен өндірушілерді қарастыруға жағдай жасайды, алайда техникалық және метрологиялық талаптар сақталуы тиіс.
Жауаптылық пен қызмет көрсету тәртібі
Қағидаларда қай тарап қандай аспап үшін жауапты екені нақты көрсетілді:
- жеткізушінің теңгеріміндегі аспаптар бойынша – жеткізуші;
- су тұтынушылар меншігіндегі аспаптар бойынша – су тұтынушы;
- құрылысы аяқталмаған объектілерде – объект пайдалануға берілгенге дейін тапсырыс беруші немесе құрылыс салушы;
- жеткізушінің теңгерімінде жоқ ортақ үйлік аспаптар бойынша – кондоминиум объектісін басқару органы.
Су тұтынушылар мен басқарушы органдар пломбалар мен жабдықтың сақталуын қамтамасыз етіп, метрологиялық және сервистік жұмыстарды жүргізу үшін жеткізуші өкілдеріне қол жеткізуді ұйымдастыруы тиіс. Қорек элементтерін ауыстыру тәртібі де айқындалды: кепілдік мерзімінде істен шыққан қорек элементтерін өндіруші немесе уәкілетті ұйым ауыстырады; егер қорек элементі автономды бөлікте орналасып, оның ауыстырылуы өлшеу тетігіне, салыстырып тексеру таңбасына және пломбаларға әсер етпесе, кезектен тыс салыстырып тексеру талап етілмейді.
Қағидалардың талаптары елді мекендердің орталықтандырылған желілеріне қосылмаған жүйелерге және табиғи су объектілерінен алынатын суды бастапқы есепке алуға қолданылмайды. Бұйрық мәтінімен «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде танысуға болады.
