Шымкенттің жаңа терминалы: бірыңғай экожүйе әуежай жұмысын қалай жаңаша ұйымдастырады

Қазіргі әуежайлар үшін өсу тек жаңа алаңдардың пайда болуымен ғана шектелмейді. Бұл сонымен бірге барлық қызметтің өзара үйлесімді жұмыс істеуін талап етеді. Егер тіркеу, багажды рәсімдеу, тексеру, отырғызу және жолаушыларды ақпараттандыру жүйелері бір-бірімен байланыспаса, тіпті жаңа терминалдың өзі жүктемені толық шеше алмайды. Сондықтан Шымкент халықаралық әуежайының жаңа терминалында қызмет көрсетудің негізгі кезеңдерін бір платформа аясында біріктіретін бірыңғай цифрлық экожүйе шешуші рөл атқарады.

Аумағы шамамен 40 000 шаршы метр болатын жаңа жолаушылар терминалы 2024 жылғы желтоқсанда ашылды. Бұл Қазақстанның оңтүстігіндегі маңызды авиациялық тораптардың бірі әрі SCAT Airlines әуе компаниясының хабы үшін даму жолындағы елеулі қадам болды. Алайда инфрақұрылымды кеңейтумен қатар, әуежайға жолаушылар ағыны мен күнделікті жұмысын басқарудың анағұрлым тұтас тәсілі де қажет болды. Бірыңғай экожүйе осы міндетті шешуге көмектеседі.

Жолаушылар ағыны көбейген сайын тіркеу орындарының, багаж аймақтарының, тексеру нүктелерінің және отырғызу шығаберістерінің үйлесімді жұмысы ерекше маңызға ие болады. Егер осы буындардың арасында байланыс болмаса, қызметкерлер кезекке, жүктеменің біркелкі бөлінбеуіне және жұмыс барысындағы кідірістерге қолмен әрекет етуге мәжбүр болады. Соның салдарынан командаларға түсетін салмақ артады, шығын көбейеді, ал терминалдағы жайлылық төмендейді.

Осындай бытыраңқылықтың алдын алу үшін әуежай біріктірілген цифрлық платформаны енгізді. Ол деректер мен негізгі жұмыс бағыттарын бір жүйеге тоғыстырып, әуежай мен әуе компаниялары командаларына шешімді жеделірек қабылдауға, терминал кеңістігін тиімдірек пайдалануға және жолаушылар ағынын жақсырақ басқаруға мүмкіндік береді. Мұндай тәсілдің басты артықшылығы да осында: терминал бөлек-бөлек жұмыс істейтін шешімдердің жиынтығы емес, өзара үйлескен біртұтас жүйе ретінде жұмыс істейді.

Экожүйенің негізінде жолаушыларға қызмет көрсету мен терминал жұмысын басқаруға арналған шешімдер жатыр. SITA Flex ортақ пайдаланылатын тіркеу орындарының жұмысын қолдайды. SITA Passenger Intelligent Validation отырғызу талондарын тексеруге және электронды гейттер арқылы өтуді — өзін-өзі қызмет көрсету режимінде де, қызметкерлердің көмегімен де — ұйымдастыруға мүмкіндік береді. SITA Smart Path Gates жолаушы жолының негізгі нүктелеріндегі тексеруді автоматтандырып, қолмен атқарылатын әрекеттер санын азайтады және ағынды жылдамдатады. Бұған қоса, SITA Information Display System терминалдың барлық аумағында рейстер туралы өзекті ақпарат пен нақты хабарламаларды шынайы уақыт режимінде ұсынып, әуежай ішінде бағдар табуды жеңілдетеді.

Мұндай экожүйенің тиімділігі терминалдың күнделікті жұмысында анық байқалады. Автоматтандыру қолмен орындалатын әрекеттерді азайтып, тіркеу, тексеру аймақтары, отырғызу шығаберістері мен багаж аймақтарының өзара байланысын жақсартады. Терминал кеңістігі ұтымды пайдаланылады, ал әуежай командалары жедел шешім қабылдау үшін көбірек дерекке ие болады. Жолаушылар үшін бұл терминал ішіндегі қозғалыстың анағұрлым түсінікті әрі ыңғайлы болуын білдірсе, әуежай үшін — трафик өсіп жатқан жағдайда жұмыстың тұрақтырақ жүруін білдіреді.

«Бұл стратегиялық іске қосу сапаға және жайлы, тиімді әрі экологиялық тұрғыдан орнықты әуе тасымалына қолайлы жағдай жасауға деген ұстанымымызды көрсетеді. Енді жолаушылар озық цифрлық шешімдердің арқасында багажды тапсыру мен тіркелуден бастап ұшаққа отыруға дейінгі жолдан жеңілірек өтіп, рәсімдерге кететін уақытты 50%-ға дейін үнемдей алады», — деді SCAT Airlines әуе компаниясының президенті Владимир Денисов.

Бірыңғай экожүйенің тағы бір маңызды артықшылығы — терминалдың негізгі жұмыс тәртібін түбегейлі өзгертпей-ақ, оны одан әрі дамытуға мүмкіндік беруі. Келесі кезең SITA Smart Path Bag Drop шешімін енгізу болады. Бұл жолаушыларға агенттің көмегінсіз терминалдың қосымша нүктелерінде багажын өз бетінше тапсыруға жол ашады. Мұндай тәсіл өзін-өзі қызмет көрсету мүмкіндігін кеңейтіп, әуежайға қолданыстағы цифрлық платформа аясында жаңа сервистерді дамытуға мүмкіндік береді.

Бұл әуежайдың әрі қарай өсуіне негіз қалайды. Платформа автоматтандыруды кеңейтуге, жаңа қызмет көрсету нүктелерін қосуға және терминалдың негізгі жұмыс тәртібін қайта құрмай-ақ өткізу мүмкіндігін арттыруға жағдай жасайды. Бұл бір мезгілде жолаушылар ағынын көбейтіп, қызмет сапасын сақтап, операциялық шығынды бақылауда ұстауы қажет әуежайлар үшін әсіресе маңызды.

Осы тұрғыдан алғанда, заманауи терминал — жай ғана жаңа инфрақұрылым емес. Бұл деректер, сервистер және күнделікті жұмысқа қатысты шешімдер өзара үйлесіп жұмыс істейтін біртұтас жүйе. Шымкент тәжірибесі мұндай тәсілдің әуежайға бүгінгі жүктемені еңсеруге ғана емес, болашақтағы өсімге де берік негіз қалауға көмектесетінін көрсетеді.