Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінде заңдылық пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы семинар
2026 жылғы 30 қазанда Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінде Әдеп жөніндегі уәкілдің жұмыс жоспары аясында «Мемлекеттік қызметшілердің қызметінде заңдылықты қамтамасыз етудің, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың және қызметтік әдепті сақтаудың өзекті мәселелері» тақырыбында семинар ұйымдастырылды. Шара мемлекеттік қызметшілердің құқықтық сауаттылығын арттыруға бағытталды.
Семинардың спикері — Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқық қорғау органдары академиясының доценті, заң ғылымдарының кандидаты Динара Талғатқызы Амуртаева болды. Оған қатысушылар сұрақтар қойып, практикалық мысалдар талқыланды.
Заңдылықты қамтамасыз ету және мүдделер қақтығысын реттеу
Семинарда мемлекеттік қызметтегі заңдылықтың құқықтық негіздері мен Әдеп кодексінің талаптары жан-жақты қаралды. Арнайы назар мүдделер қақтығысын алдын алу және оны реттеу тетіктеріне аударылды.
Лауазымдық міндеттерді орындау кезінде туатын жеке мүдделілік жағдайлары нақты мысалдар арқылы түсіндірілді. Төмендегілерге ерекше мән берілді:
- туыстары мен үлестес тұлғаларға қатысты шешім қабылдау, оларды қызметке тағайындау немесе көтермелеу;
- мүдделі тұлғалардан сыйлықтар, қызметтер мен басқа да игіліктер қабылдау;
- жеке мүдделерді көрсетпеу немесе дұрыс хабарламау салдары.
Сонымен қатар 2026 жылғы 12 маусымдағы № 311-VIII Заңда енгізілген өзгерістер жеке қаралды: мүдделер қақтығысының түрлері, жеке мүдделерді декларациялау міндеті, басшылыққа хабарлау тәртібі және мүдделер қақтығысын реттемеуде шаралар қабылдамаудың салдары.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар, декларация және жауапкершілік
Спикер заңнаманың сыбайлас жемқорлыққа қарсы талаптары мен жаңа тәсілдерін түсіндірді. Қатысушыларға декларация тапсыру тәртібі және оның маңыздылығы айтылды.
Сонымен бірге бағынысты қызметшілердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін басшылардың жауапкершілігін күшейту көзделетінін, сондай-ақ кейбір нормалардың 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін мерзімі туралы ақпарат берілді.
Қызметтік әдеп, қоғамдық мінез-құлық және харассментті болдырмау
Семинардың бөлек бөлімі қызметтен тыс уақытта да қызметтік әдеп нормаларын сақтауға арналды. Қоғамдық орындардағы мінез-құлық, жария сөз сөйлеу талаптары және бұқаралық ақпарат құралдарында сөйлеу тәртібі талқыланды.
Мемлекеттік қызметшілердің қадір-қасиетін не қоғамдық имандылықты қорлайтын масаң күйде болуына жол бермеу мәселелері қаралды. Сонымен қатар әкімшілік жауапкершілікке қатысты — Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 440-бабы бойынша тиісті мәселелер түсіндірілді.
Шикаяттарды тіркеу, көмекке жүгіну және құқықтық қорғану тетіктері қарастырылды. Қызметтегі қысым көрсету, харассмент және жеке мүдделерді пайдалану жағдайларын болдырмау үшін әрекеттер алгоритмі ұсынылды:
- оқиға туралы тіркеу және рәсімдеу тәртібі;
- қолданыстағы құқықтық қорғану шаралары;
- көмекке жүгіну жолдары мен байланыс арналарын пайдалану.
Семинар қорытындысында ұйымдастырушылар мемлекеттік қызметшілердің заңдылық мәдениетін қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық пен әдеп нормаларын бұзудың алдын алу және лауазымдық міндеттерді жауапкершілікпен орындауды нығайтуды басты мақсат еткенін айтты.
